De naam ‘Wolsack’ duikt voor het eerst rond 1400 op. Wellicht ging het in eerste instantie om een steegje naar de Engelse wolmagazijnen, want ‘zak’ of ‘sack’ wil zeggen ‘doodlopend straatje’. In het midden van de 15de eeuw slaat de naam wel degelijk op het pand en wordt ons een eerste eigenaar bekend: ridder Jan Van Bruggen. Het gaat om een groot eigendom tussen de Oude Beurs, de Hofstraat en de Koepoortstraat , waarvan wellicht resten bewaard zijn gebleven in de kelders van Oude Beurs 27 en 29. De Wolstraat wordt in het begin van de 16de eeuw ‘Borzestraat’, naar de beurs die er toen even gevestigd was. De Beurs was een ruimte waar kooplieden elkaar ontmoetten en handel dreven. Kort daarna verhuist de beurs naar de Hofstraat en de ‘Borzestraat’ wordt ‘Oude Beurs’, hetgeen ze tot vandaag gebleven is. Aan het hoofdgebouw van de Wolsack worden in 1563 drie nieuwe huizen toegevoegd, waarvan twee aan de straatzijde, ieder aan een zijde van een poort. Het hoofdgebouw van Den Wolsack wordt in 1645 omgebouwd tot meesterwoning, de aanpalende kleine woningen blijven echter ongewijzigd. 100 jaar later, in 1748 wordt het pand opnieuw verbouwd, ditmaal met samenvoeging van één van de kleine huizen. Zo ontstaat het ‘hotel’ met brede gevel en laatbarokke inrijpoort aan de straatzijde. De arduinen poort wordt gevormd door 2 geringde zuilen met daarboven een boog. Ze wordt geflankeerd door grote ramen die werden voorzien van diefijzers. In 1772 komt het goed in handen van de rijke familie van den Bogaert die het reeds bestaande achterhuis zal verbouwen tot de nu nog bestaande hofkamer. Rond 1800 wordt de voorgevel van Den Wolsack aangepast in laatclassicistische stijl. Aan de achterzijde wijzen de grote puien en het schrijnwerk met Empire motieven (o.a.pijlmotief en sluitwerk met zwanenhals) op aanpassingen in deze periode. Het afwolven van de daken dateert wellicht ook uit deze periode. Den Wolsack wordt vanaf 1827 aangewend voor handelsdoeleinden en buiten enkele voorgevormde interieurelementen en karakterloze verbouwingen gaat de rest van de 19de eeuw aan het pand voorbij. Tussen 1925 en 1972 behoort het gebouw toe aan de Missionarissen van Scheut die een aantal inmiddels verwijderde aanhorigheden aanbrengen, en de gevel van het achterhuis decaperen. Vanaf 1972 vestigt de stad Antwerpen er de Jeugdienst. In 2000 tenslotte wordt het pand met de steun van de Vlaamse Overheid aangekocht door Erfgoed Vlaanderen. Momenteel huizen de drie Vlaamse monumentenverenigingen – Erfgoed Vlaanderen met de Coördinatiecel Open Monumentendag, Monumentenwacht Vlaanderen en VCM- Contactforum voor Erfgoedverenigingen in Den Wolsack. (Een deel van deze tekst werd ons bezorgd door Agnes Wené - projectcoördinator publiekswerking Erfgoedhuis Den Wolsack) Lennie Heerwegh: 'Achter het voorste gebouw bevindt zich een ander gebouw(tje)met geweldige plafondversieringen...' Jammer dat wij daar geen foto van hebben!

Frits Schetsken: '

De Goden op de Olympusberg

Wanneer in 2008 wordt besloten tot restauratie van de Hofkamer is meteen duidelijk dat de plafondschildering weggenomen moet worden om deze apart te restaureren. Er wordt een heel project opgezet rond deze restauratie met Herbert Flack en Sigrid Spruyt als peter en meter, waarbij geld wordt ingezameld via bezoeken aan de restauratiewerken. Daartoe wordt het doek in de nacht van 1 op 2 december 2008 overgebracht naar de grote zaal van de ING-bank aan de Korte Gasthuisstraat 18-20 in Antwerpen, waar de restauratie kan plaatsvinden en waar het publiek het proces kan volgen. Op maandag 2 februari 2009 wordt het op panelen bevestigde doek verticaal rechtgezet, maar wanneer men het enigszins gebogen wil zetten op vrijdag 6 februari komt het doek los van enkele panelen en stort deels naar beneden, waarbij een scheur van vijf meter ontstaat. Gelukkig zijn de medewerkers op tijd weg kunnen komen, want deze plafondschildering weegt 500 kg, dat wil je niet op je krijgen.

Na talrijke proeven met materialen verloopt de restauratie dan toch voorspoedig. Het doek krijgt zijn vroegere heldere kleuren terug en een aantal in de 19de eeuw aangebrachte overschilderingen – vooral over blote lichaamsdelen van de goden – worden teruggedraaid. Het doek is uitgevoerd in zogeheten quadratura-techniek, waarbij elementen uit de bestaande architectuur van de ruimte, in dit geval de schouw van de Hofkamer, worden verlengd en doorgetrokken in de schildering, waardoor een extra ruimtelijk effect ontstaat dat het trompe-l’oeil van het doek versterkt.

Na de voltooiing van de restauratie konden de goden nog niet direct terug naar hun vertrouwde thuis, want de Hofkamer is nog niet voldoende gerestaureerd. Maar het was evenmin mogelijk om zo’n groot kunstwerk in het bankkantoor op te hangen. Daarom werden de goden op maandag 8 maart 2010 overgebracht naar het Kolveniershof / Rubenianum in de Kolveniersstraat 20 in Antwerpen, een zijstraatje van de Meir. Daar is het op 16 april 2010 opgehangen in de grote ontvangstzaal en tijdens de openingsuren van het Kolveniershof kan iedereen het daar gaan bewonderen. Er wordt ook een video vertoond met details over het doek en de restauratie.

Openingstijden Kolveniershof: ma.-vr. 8.30- 12.00 / 13.00 – 16.20u. (Info apr. 2013) Jammer genoeg dus niet toegankelijk tijdens het weekend en op feestdagen. Steeds even aanbellen, dan word je binnengelaten. De toegang is gratis.'

Français
English