We zijn hier allemaal 'PAPA'.
Of 'CHEF'
Honderden keren per dag.
Alhoewel het meestal éénrichtingsverkeer is.
Wij spreken de mannelijke lokalen aan met 'papa' en zij ons met 'chef'.
Nooit omgekeerd.
Ik was dan ook verbaasd, toen één van de lokalen van de veiligheidsdienst mij op een morgen, breed lachend, aansprak met "Bonjour, PAPA!" en er daarenboven nog aan toevoegde: "Il faut me repondre: BONJOUR MON FILS!".
Wel nogal een vrijpostige kerel volgens de lokale normen, maar goed, we zijn tenslotte verdraagzaam.
De volgende dagen herhaalde zich dat spelletje en ik begon hem met wat méér aandacht te monsteren. Hij was ongeveer één meter tachtig groot, naar schatting vooraan de dertig, goed gevormd, pikzwart, met twinkelingen in de ogen en met een lach die om de twee minuten van oor tot oor trok. Hij bleek THEODORE te heten en was een 'pasteur' (protestantse priester), die bij gebrek aan inkomen uit die functie, maar de job van waker bij de MONUC-veiligheidsdienst deed. Hij had trouwens bij de anderen van de veiligheidsdienst een zéér goede reputatie als behulpzame kerel.
We deden regelmatig een kort babbelke en en na een tijdje bleek dat hij verloofd was met CHANTAL, de dochter van een Belgische vader en Congolese moeder, die beiden de plaat waren gepoetst, papa richting België en mama ergens in Congo. Sedertdien werd ze opgevoed door een vroegere Congolese vriend des huizes.
Allé, proficiat!
Hij gloeide van trots.
En hij zou mij, als zijn "Papa-Belge", uitnodigen op zijn huwelijk.
Allé vooruit, ik zal er zijn.
"Dat gaat u weer centen kosten, Tone!", was echter het eerste dat door mijn hoofd schoot.
Het kwam zelfs vroeger dan verwacht.
Op een dag sprak hij mij aan met een kop als een donderwolk. "Papa, je veux vous parler, si possible!"
Oei, ge gaat me toch niets vragen over bloemetjes en bijtjes of zo, zeker?
Neen, het was ernstiger.
Zijn huwelijk was in gevaar!
Bij een glas fruitsap in de Welfare kwam hij los.
Hij had geen geld genoeg voor zijn "mariage coutumière".
Voor wat?
Mijn "mariage coutumière" en hij keek me aan alsof ik de grootste idioot ter wereld was.
Was da, die mariage-dinges?
Het bleek dat in Congo (en naar het schijnt in nog veel ándere Afrikaanse landen) de bruid door de aanstaande bruidegom moet gekocht worden.
En haar waarde wordt vertaald in koeien en geiten.
Over het aantal wordt onderhandeld tijdens de "mariage coutumière". De resultaten van die onderhandelingen worden op hun beurt vertaald in harde Dollars en die worden dan met het nodige ceremonieel overhandigd aan schoonpapa.
Congo, land naar mijn hart!
Hier brengen dochters tenminste geld op!
En wat moet een vrouw zo ongeveer kosten?
Het absolute minimum hier in de streek scheen DRIE koeien te zijn.
En wat hebt ge al bijeengescharreld?
Twee koeien en drie geiten.
Aan zijn kop te zien, was dat duidelijk NIET genoeg en hij vreesde dat schoonpapa NJET zou zeggen tegen de geplande trouwdatum of "spaar nog maar wat verder, jongen".
Ik kon het niet aan mijn hart laten komen om dit pril huwelijksgeluk zómaar naar de knoppen te zien gaan en heb dan ook maar zijn drie koeien volgemaakt.
MAAR hij moest me wél uitnodigen op die "mariage coutumière".
Vaneigens.
Ik was tenslotte zijn grootste sponsor.
Op een zaterdagnamiddag zaten vijf mensen in het 'huis' (eerder een kamer, maar hij had wél al TV) van Theodore, nogal in spanning te wachten op het vertreksein om naar de 'vrouwenverkoopdag' te vertrekken: Theodore (de kandidaat-koper), twee collega-pasteurs, een vriend van Theodore uit de Transportsectie en mezelf.
Schoonpapa deed zelf de deur open en we mochten ("karibu") binnenkomen. Daar bleken al een paar geburen te zitten (getuigen?) en er stond een lege tafel, waar schijnbaar zoiets als een koud buffet zou op geplaatst worden, wanneer de onderhandelingen succesvol zouden afgesloten zijn.
Schoonpapa liet er duidelijk geen gras over groeien, want we waren nog maar net gezeten toen hij al in het Swahili van wal stak. Ik had het geluk (of was dat zo gepland?) dat de kerel uit de transportsectie goed Frans sprak en voor mij aan simultaanvertaling deed.
"Mijn dochter is een heel goede dochter en zal zeker een goede vrouw en echtgenote zijn, maar ik heb aan haar toch veel onkosten gehad, zoals onderwijs, opleiding, eten, kledij, enzovoort…(ik begreep hem volkomen). Daarom vraag ik voor haar ACHT koeien en ACHT geiten.".
Dat vond ik toch nogal veel.
Tot mijn verbazing nam niet Theodore het woord (hij zat angstwekkend stil te kijken, diep weggedoken in een zetel), maar één van de mede-'pasteurs'.
"Wij erkennen en weten héél goed dat uw dochter zoveel waard is, maar u moet wel beseffen dat wij maar arme mensen zijn die zoveel geld niet hebben en bovendien mogen materiële zaken het menselijk geluk niet in de weg staan (de pastoor in hem kwam duidelijk naar boven). Wij kunnen maar EEN koe en EEN geit aanbieden…"
En zo ging dat maar verder.
Schoonpapa zakte tot zes koeien en zes geiten en de ander boodt op tot twee koeien en twee geiten. Schoonpapa zakte tot vier koeien en de woordvoerder steeg tot twee koeien en drie geiten…
De beestenmarkt van Kortrijk zou er jaloers op geweest zijn.
Bij het laatste bod, drie koeien en drie geiten, moest schoonpapa eerst 'de geest van zijn voorvaderen' gaan raadplegen, maar die vonden het blijkbaar OK, want toen hij terugkwam gaf hij Theodore zijn vaderlijke zegen.
OEF!
Een geit werd binnengesleurd en op een bijgebracht tafeltje werden door Theodore de briefjes van honderd Dollar geëtaleerd, die door schoonpapa nageteld en in de binnenzak geschoven werden.
Lang leve de getrouwden en dat ze vele jaren mogen leven en lange kinderen mogen hebben, of zoiets.
Neen, neen, zei schoonpapa.
"WELKE dochter wilt ge hebben, want ik heb er zovele?"
Ha, hij had de keuze!
Een eerste dochter kwam binnen geparadeerd en ik zou die onmiddellijk genomen hebben, want het zag er een schat van een meisje uit.
Neen, die was het niet.
Een tweede dochter kwam binnen. Ook niet.
En een derde. Ook niet.
Ze gingen alle drie terug weg, alsof ze de énige dochters waren die hij had.
We zijn toch niet gemist van huis, zeker?
Toen kwamen ze alle drie terug binnen, vergezeld door een vierde.
Een écht lelijk scharminkel.
Die was het.
Ik zou een koe of geit verkozen hebben en er ZEKER geen drie van elks voor betaald hebben, maar ja, wat doet een mens tegen de liefde?
Ondertussen was schoonmama druk in de weer om de tafel te zetten en kregen we van een van de schoonzussen elk een frisdrank aangeboden. Ik vroeg aan schoonpapa of Theodore nu zijn bruid mocht meenemen naar huis. Van hem mocht het wel, schaterde hij, op zijn binnenzak kloppend, maar hij vreesde dat schoonmama niet akkoord zou gaan.
Ik vroeg het haar ook en haar kroeshaar ging overeind staan. NATUURLIJK mocht hij haar niet meenemen! Eerst moesten ze voor kerk en staat getrouwd zijn en dan moest er nog zoiets als een huwelijksfeest georganiseerd worden.
Kwam me bekend voor.
Op de terugweg naar zijn huis vroeg ik Theodore hoe het zat met de verdere inwijdingsritus van zijn huwelijk.
Hij beaamde wat schoonmama gezegd had.
"En wie betaald dat huwelijksfeest?"
"Ik."
"En hoe ver zit ge daar al?"
"Nog nergens, maar 'Le comité organisateur' heeft beloofd het beperkt te houden.
"Comité organisateur?"
Ja, dat was nóg zo'n traditie.
Dat waren een paar vrienden en die organiseerden het volledige huwelijksfeest.
"ZIJ nodigen uit en GIJ betaalt?"
"Ja."
"En ze gaan zich beperken?"
"Ze hebben het toch zo beloofd."
Congolezen die zich BEPERKEN wanneer een ANDER betaalt???
Daar geloof ik geen fluit van!
Episode 30
Home
Boek kopen? Surf naar © 2006 Free Musketeers!