Episode 20

CORRUPTIE? U ZEI?

KAMANIOLA was belangrijk.
Zoveel was al duidelijk geworden.
En dus werd kort na de "bevrijding" ervan, besloten dat er daar opnieuw een waarnemersteam moest gevestigd worden.
Alleen…
Alleen zou dat "in 't zwart" moeten gebeuren, want de Force Commander (de GROTE militaire chef van MONUC) had, via UITDRUKKELIJKE nota, beslist dat de tien teams, die onder de verantwoordelijkheid van Bukavu vielen, zouden gereduceerd worden tot acht, waarvan er vijf in Bukavu en drie in Uvira moesten gestationeerd zijn.
Nu ligt Kamaniola een dikke zeventig kilometer van Uvira en is het dus moeilijk te omschrijven als één van zijn wijken.
Dat "zwarte" team vormde in feite geen probleem, want tenslotte betalen de MilObs zélf voor hun logement en dus zou, als iedereen een béétje zijn mond hield, Kinshasa dit nooit te weten komen.
Alleen was de situatie in Kamaniola absoluut nog niet stabiel en dus was een permanente bewapende beveiliging van dit team wel degelijk een bittere noodzaak. Die bescherming zou van URUBAT moeten komen en daar besloot men dat 'een peloton' het absolute minimum was dat moest ingezet worden.
Bij heel dat gekonkelfoes zat er echter wel één klein addertje onder het gras: de Uruguaianen maken deel uit van een 'Contingent' en daarvoor moet MONUC het logement leveren of tenminste de plaats waar ze hun tenten kunnen opslaan.
En zoiets kost centjes.
Nu is het echter in de UNO wel archi-moeilijk om geld los te peuteren voor iets dat er is, om bescherming te bieden aan iets dat er (officieel) niet is.

Kunt u volgen?

De Brigade kon het niet.

Nadat ik het probleem op een briefing een aantal keren had uitgelegd en ze het diepgaand bestudeerd hadden, kwamen ze met het volgende ei van Columbus voor de dag:
Het peloton zou TIJDELIJK het huis van het team delen.
Dat betekende: 46 personen op een oppervlakte die op maximaal 4 à 5 voorzien was.
Vroeg of laat zou dat stinken, goed geweten. Zelfs letterlijk.

In de loop van Juli werd duidelijk dat dit 'tijdelijk' wel eens héél lang zou kunnen duren en daarom trokken Alfred, Kristian en ikzelf op de Belgische nationale feestdag op verkenning, officieel om een plaats te vinden waar in de toekomst een compagnie kon gevestigd worden, maar voornamelijk om zo snel mogelijk daar dat peloton te kunnen droppen. Het énige wat we vonden dat een beetje geschikt leek om op zéér korte termijn een oplossing te bieden was een terrein van een 60 op 100 meter, met daarop een paar koterijen en een drietal containers. Er liepen daar wel wat Congolese militairen rond (mét vrouw en kinderen), maar die bleken tot 10 RM te behoren en dus dachten we ze daar wel op tijd te kunnen buitenborstelen.
De MilObs kregen de opdracht te weten te komen wie de eigenaar van het terrein was en een paar dagen later konden ze mij al zeggen dat, volgens hun lokale bronnen, het terrein toebehoorde aan de VZW "Solidarité Paysanne", met zetel in Bukavu.
Nog een paar dagen later stonden we opnieuw in Kamaniola, maar nu in het gezelschap van Stella JANDA, een kortademige dame mét indrukwekkende moustache, die de VZW vertegenwoordigde. Ze vertelde dat ze daar ooit een soort landbouwschool hadden opgestart, maar dat was geen succes geworden en de gebouwen werden nu door hen niet meer gebruikt.
Voor de rest verliep alles zakelijk, snel en efficiënt: ze zou ons 's anderendaags al de gevraagde huurprijs én een copie van het eigendomsbewijs overhandigen. Bovendien zou haar organisatie er wel voor zorgen dat die militairen verdwenen.
Bon, zoveel te beter.

's Anderendaags viel inderdaad al één blad in de bus.

Huurprijs: DUIZEND Dollar per MAAND.

Jawel, ik las NIET verkeerd: één ééntje en drie nullekens met daarachter een dik dollarteken!

Voor die prijs kon men waarschijnlijk gans Kamaniola huren!
Maar we hadden niet veel keus en dat wist ZIJ ook.

Kristian belaste MIJ met de taak om af te pingelen, iets waarin ik ABSOLUUT NIET goed ben, maar ik kon haar toch overtuigen te zakken tot zevenhonderd dollar. Lager wilde "le Comité" niet gaan, beweerde ze.
Bon, we zullen dat voorstel dan maar opsturen naar Kinshasa, maar we moeten wél eerst nog uw eigendomsbewijs krijgen.
Pas de problème, zei ze aan de telefoon.
En daarna hoorden we van haar niets meer…

Toen ik eind Augustus terug kwam uit verlof informeerde ik bij Kristian naar de evolutie in 'het Kamaniola dossier'.
Nog niets gekregen, zei hij.

Bij de eerstvolgende briefing, interpelleerde de Brigadestafchef me. Hij had de dag voordien Kamaniola bezocht en vond de toestand in de teamsite mensonwaardig. Hij had natuurlijk méér dan overschot van gelijk.
"En wat heeft de administratie daar al aan gedaan?"
Ik gaf hem een overzicht van de situatie en beloofde hem de zaak van zéér dichtbij op te volgen, maar ik vertelde hem ook dat het geen enkele zin had om te proberen huurgeld los te peuteren bij de UN zolang de toestand van het team niet geregulariseerd was of zolang er geen geschreven operatieorder was dat aan URUBAT de opdracht gaf om permanent een peloton in Kamaniola te stationeren.
De liefde moest van de twee kanten komen…

Hij begreep het.
Zo beweerde hij toch.

Diezelfde dag nog kregen we een uitgebreide nota toegezonden. Daarin stond dat de brigade de INTENTIE had om in Kamaniola een compagnie te installeren, wanneer er bijkomende batallions aan Zuid-Kivu zouden toegewezen worden.
Hoe is het in godsnaam mogelijk!
De UNO besteed ook geen geld aan INTENTIES!!!
Hoeveel keer moet ik het NOG uitleggen!

Ondertussen probeerde ik ook aan dat eigendomsbewijs te geraken.
Tevergeefs.
De VZW vertelde me dat alleen Stella JANDA bevoegd was om te onderhandelen en wanneer ik haar probeerde te bellen was ze buiten GSM-bereik of totaal onverstaanbaar of ze was druk bezig in Kamaniola of elders, of de papieren waren onderweg naar Bukavu, of de chauffeur was niet tot in Bukavu geraakt, maar had moeten terugkeren naar Kamaniola, of ze zou ze morgen faxen vanuit Uvira, of de wacht aan MONUC-Uvira had haar niet binnengelaten om de documenten te faxen, of, of…
Ik begon er zo stilaan zwaar aan te twijfelen of ze wel degelijk eigenaar waren van dit terrein…

Na de brigadebriefing op 10 September riep de COS-brigade mij op zijn bureel en overhandigde me een mini-nota.
"Is het zó goed?"
Er stonden niet veel méér dan tien nuttige lijntjes op:
"1. Situation:
Kamaniola is an important crossing point between RDC, Rwanda and Burundi. It controls also the only road between Bukavu and the South of South-Kivu. Therefore MONUC should show a permanent presence in the area and monitor the situation on a continous basis.
2. Mission:
Deploy in Kamaniola one platoon and prepare the future deployment of one compagny."
Voor de rest werd URUBAT belast met de opdracht en het moest allemaal ASAP gebeuren.

Perfect! Was dat nu écht ZO moeilijk?

Terug op het JLOC-bureel bracht Innocent, de bediende van Kristian, mij een bundel fax-papieren verzonden vanuit Uvira.
Het eigendomsbewijs!
EINDELIJK!!!

Het beloofde een perfecte dag te worden, een pint waardig.

Ik ging me dan ook breeduit aan een tafel in de Welfare installeren en begon op mijn gemak het document te ontcijferen. Niet zo eenvoudig, want het was enerzijds opgesteld in notarissen-Frans en anderzijds hadden ze gebruik gemaakt van een vreselijk klein lettertype en was de fax van zéér slechte kwaliteit.
Ik kon ontcijferen dat het terrein in feite GEEN eigendom was van de VZW, maar WEL van de Congolese staat, die aan VZW "Solidarité Paysanne" het terrein en de daaropstaande gebouwen in concessie gaf voor een verlengbare periode van 25 jaar, met aanvang op 08 September 2004.

ACHT SEPTEMBER TWEEDUIZENDENVIER???

Dat was juist TWEE dagen geleden!!!
Met ogen vol verbazing las ik verder…

"De huurprijs bedraagt 7840 FC per jaar…"

ZEVENDUIZENDACHTHONDERDVEERTIG Congolese Frank???

Dat is MINDER dan TWINTIG Dollar per JAAR en ZIJ vroegen ons ZEVENHONDERD Dollar per MAAND!!!

Ik was er écht niet goed van.

Ik ging naar Kristian en vertelde hem mijn 'ontdekkingen'. Hij verwees me door naar de 'Legal Advisor' enerzijds en naar de psychotherapeut anderzijds, kwestie van de shock te boven te komen.

De 'Legal Advisor' vond het allemaal nogal 'normaal'.
Hoezo?
NORMAAL?
Wel ja, in het verleden zijn er veel projecten opgestart geweest, zonder dat daar ooit wettelijke contracten zijn voor opgesteld, zei hij. Hij veronderstelde dat dit ook zo gegaan was met de VZW "Solidarité Paysanne" die daar misschien wel ooit activiteiten ontplooid had en, in het beste geval, zelfs de gebouwen had opgericht, maar dan wel zonder enig wettelijk spoor achter te laten.
Het probleem is nu echter dat MONUC in Congo aanwezig is op UITNODIGING van de Congolese regering en dat de overeenkomst daarbij is dat staatseigendommen GRATIS moeten ter beschikking gesteld worden. Wanneer MONUC dus nog maar de indruk geeft geïnteresseerd te zijn in iets, wordt er rap-rap (mits overhandiging van het nodige handje-contantje) een concessie uitgeschreven, waardoor het, legaal gezien, geen staatseigendom meer is en de prijs kunstmatig de lucht kan worden ingedreven.
En daar profiteert natuurlijk iedereen van.
Behalve de UN.
Maar daar trekt geen Congolees zich iets van aan.
De meesten denken/geloven zelfs zéér graag het (Congolese) fabeltje dat MONUC door Congo betaald wordt, alhoewel Congo al sedert jáááren zijn (zéér bescheiden) UNO-bijdrage niet meer betaalt.
Maar dan hebben ze wél geen gewetensproblemen bij het plunderen.
Het is niet stelen, het is alleen maar terugnemen…

Ha! Zo zit dat!

In de late namiddag belde Stella mij op (duidelijke en klare verbinding!) met de dringende vraag het voorgestelde contract zo snel mogelijk over te maken aan Kinshasa.
Natúúrlijk Stella.
Morgen met de eerste post.
Omdat ge zo'n onbaatzuchtig meisje zijt.

Even later kreeg ik het Kamaniola-team op bezoek die informeerden naar de stand van zaken en me terloops wisten te vertellen dat de militairen vertrokken waren, maar dat ze daar nu kinderen hadden gezien.
Tiens, hadden de militairen hun kinderen achtergelaten?
Neen, neen, het leken meer schoolkinderen.
SCHOOLKINDEREN???
Jawel, in uniform en zo.

Ik stapte rechtstreeks naar Alfred en we zaten onmiddellijk op dezelfde golflengte: als er IETS is dat de UNO NIET doet, dan is het schoolkinderen op straat zetten of hospitalen inpikken.
Dat moest dus SERIEUS onderzocht worden.
En 'den ouwe' mocht het doen.
En dus trok ik op 16 September weer naar Kamaniola.

De vervallen koterijen bleken inderdaad volgestouwd te zitten met kinderen gaande van zéér klein tot medium-klein. Ik vroeg naar de directeur. Die was er niet. Maar wel de adjunct-directeur, die me meenam naar een apart hokje, met op de deur, in krijt geschreven: "BUREAU DU DIRECTEUR". Er stond een eenzame tafel in.
Terwijl ik aan het uitleggen was dat MONUC in de toekomst naar alle waarschijnlijkheid zou uitbreiden en dat we dus op zoek waren naar plaatsen waar we bijkomende troepen konden logeren, kwam de rest van de onderwijzers ook binnengesijpeld en luisterde aandachtig mee. Ik zei dat we in Congo waren om te helpen en ZEKER niet om scholen te sluiten en dat er ons, bij de verkenningen, niemand verteld had dat er op deze plaats een school was.
Hij zei dat "l' école primaire de RUBUMBA" daar al een kleine tien jaar gevestigd was en ongeveer 320 leerlingen telde. Ze hadden inderdaad al gehoord dat MONUC de zaak blijkbaar wilde inpalmen en dat had al veel onrust veroorzaakt in dit gedeelte van Kamaniola en sommige ouders doen besluiten om hun kinderen niet meer naar school te sturen, omdat er toch geen andere lagere scholen in de nabije omgeving zijn.(Schoolplicht is hier zééééér relatief).
Voor mij was dit al méér dan voldoende.
Ik verzekerde hem dat MONUC de school NIET zou sluiten en onmiddellijk gaf hij een paar orders, werden de kinderen uit de 'klassen' gehaald, in rijen opgesteld en begon de onderdirecteur:
"Dit bonjour à mesieur."
"BON-JOUR ME-SIEUR!"
Perfect in koor.
En daarna was het mijn beurt…

Ik heb al een paar keer in mijn leven voor min of meer grote groepen mensen gestaan en het woord gevoerd. Daar heb ik geen problemen mee.
Maar voor deze kinderen staan en hen vertellen dat ze nog een toekomst hebben, dat heeft me wél iets gedaan.

Alhoewel ik ervan overtuigd ben dat maar de helft begrepen heeft waarover het ging en de andere helft liever NIET naar school zou gaan.

But, that's life.

Ik ga in ELK geval, met VEEL plezier, PERSOONLIJK aan Stella vertellen dat ze die zevenhonderd dollar per maand op haar snor mag schrijven…


Episode 21

Home

Boek kopen? Surf naar © 2006 Free Musketeers!