willekeurig
hitparade
plaats
soort
naam
element
stijl
architect
vroeger
main
Vorige plek: Onze-Lieve-Vrouw Herent scoort 5.8
(Ref:0000555)




Toon map op Google Maps

Palingbrug te ANTWERPEN 1 (centrum) / ANTWERPEN
(Palingbrug)

Uw punten :
(Stem 1 indien u dit erg lelijk vindt, 10 voor iets bijzonder prachtig)


Foto door Johan Mares (@Belgiumview)



Frits Schetsken: 'Weinigen zullen dit schilderij van H. Van Deuren kennen. Maar het komt overeen met de wellicht bekendere ets van Jozef Linnig, opgenomen in zijn in 1868 uitgegeven Historisch Album Oud Antwerpen, waarvan de etsplaten worden bewaard in het Stedelijk Prentenkabinet aan de Antwerpse Vrijdagmarkt. Nog veel meer Antwerpenaren en lieden ‘die helaas niet van Antwerpen zijn, maar daar ook niet aan kunnen doen’ zullen een blik hebben geworpen op de muurschildering van hetzelfde tafereel in taverne Jan Zonder Vrees op de Palingbrug 8, jawel, in de afgebeelde straat. Die taverne is echter tegenwoordig niet zo vaak meer open.

De Palingbrug loopt als straat door de vroegere burchtgracht en sluit dan ook nabij het Vleeshuis aan op het vervolg, dat kortweg Burchtgracht heet. Achter dat Vleeshuis is nog een klein deel van de (lege) gracht zichtbaar. Deze gracht omsloot met een halve cirkel het terrein van de vroegere Antwerpse burcht, waarvan het huidige Steen slechts een klein restant is. In de loop van de 15de eeuw heeft de stad zich zo uitgebreid, dat de burcht niet langer als verdedigingszone nodig is. De burchtgracht kan gedempt worden en vanaf 1498 worden de eerste huizen langs het tracé van de voormalige gracht gebouwd.

Op het schilderij staat de linker huizenrij aan de buitenzijde van de vroegere gracht, terwijl de huizen aan de rechterzijde aan de binnenzijde van de gracht tegen de zware burchtmuur zijn aangebouwd. Stukken van die muur zijn nog te zien wanneer je aan de achterkant van het Vleeshuis rechtdoor de Vleeshuisstraat inkijkt. Die veel nieuwere straat boort zich dwars door de burchtmuur, waarvan je links en rechts nog delen uit de huizen ziet steken. Op het schilderij is te zien hoe de straat achteraan onder een brug met huizen erop doorgaat. Achter die brug begon de Vismarkt en nabij de brug waren de palingverkoopsters actief, vandaar de naam. De brug verbindt de hoger gelegen Steenpoort (de huidige doorgang naar het Steen) met de eveneens hoger gelegen Kaas- en Kuipersstraten. Die verbinding heette de Gevangenisstraat, naar de gevangenis die zich destijds in het Steen bevond. Daardoor ontstond de vreemde situatie dat wie onder de brug doorging sprak over de Palingbrug, terwijl wie boven over de brug liep zich op de Gevangenisbrug bevond. Twee namen voor dezelfde brug!

Tegenover de huizen op de brug stond eertijds het grote kruisbeeld dat nu voor het Steen staat. Daar konden gevangenen nog snel even vergiffenis vragen en hun daden bekennen, voordat ze werden opgesloten en door foltering tot een bekentenis werden gedwongen.

Vandaag kan je vanuit de Palingbrug de Jordaenskaai oversteken om – via een trapje over de waterkeringsmuur – op het Steenplein te komen om dan langs een helling op te klimmen naar het Steen. In de dagen van het schilderij was dat niet mogelijk. De Palingbrug leidde naar de Vismarkt, maar vandaar kon je niet naar het Steen. Wie daarheen wilde, moest niet via de Palingbrug, maar langs de hoger liggende en parallel lopende Kuipersstraat, die aansloot op de Gevangenisstraat. Vandaag is er naast taverne Jan Zonder Vrees een verbindingstrap naar die hoger liggende Kuipersstraat. Wandel je de Kuipersstraat uit, dan beland je op het Willem Ogierplein en kijk je hoog boven de Jordaenskaai uit over het Steenplein. De directe verbinding met het Steen is verbroken met de afbraak van de Palingbrug eind 19de eeuw.'









Sponser
Belgium
View
Home
Bronnen
Privacy