Deze kerk bevindt zich in de Sint-Andrieswijk, die ook de 'Parochie van Miserie' werd genoemd omdat men er zo arm was. Nochtans zijn uit dit 'kantjesvolk' grote geesten voortgekomen zoals de beroemde Vlaamse schrijver Hendrik Conscience die in deze kerk gedoopt werd.
De Augustijnenpaters liggen aan de basis van deze kerk, waarvan de bouw in 1514 werd gestart (wellicht volgens de tekeningen van Domien de Waghemakere). Vooraleer de middenbeuk van de kerk af was, werden de Augustijnen echter weggejaagd wegens hun sympathie voor hun protesterende ordegenoot Maarten Luther. Margaretha van Oostenrijk zag echter het bouwwerk liever niet verloren gaan, en liet de kerk verder afwerken. In 1530 was het schip af. De patroonheilige voor de parochiekerk werd Sint-Andreas, die ook de patroonheilige was van het Huis van Bourgondië. De patroonheilige kreeg een verguld beeld bovenop de toren. In 1566 brak de Beeldenstorm los. De schutspatroon, die nochtans weer en wind had weerstaan, bleek niet opgewassen tegen de beeldenstormers...
Nadien werd de kerk verder vergroot, en in 1663 was de dwarsbeuk een feit.
In 1755 stortte de ondertussen bouwvallig geworden toren in. In de plaats zorgde architect Engelbert Baets voor een bijzondere barokke toren met een open (houten) lantaarn in de plaats. Bij de strijd om de onafhankelijkheid van België fungeerde deze toren als uitkijkpost voor Koning Leopold I om de Hollandse bezettingstroepen in het Zuidkasteel gade te slaan.
Om herhaling van het scenario anno 1755 te vermijden, werd in 1962 de opnieuw bouwvallig geworden toren wijselijk afgebroken en werd er terug een nieuw stevig exemplaar opgetrokken. Daarna werd ook het interieur gerestaureerd.
Het interieur straalt een sobere, laatgotische indruk uit, opgefrist met recentere (vaak barokke) kunstwerken. Werp een blik op de gotische kruisribgewelven en het stergewelf van de viering.
Bijzonder is dat er geen triforium is, maar in de plaats daarvan een opengewerkte borstwering aan de basis van de vensters.
Het barokke hoofdaltaar is afkomstig uit de voormalige cisterciënzerabdij van St.-Bernardus te Hemiksem. De losse, driedimensionale beeldengroep is een prachtig voorbeeld van de dynamiek uit de barok. Je vind er ook prachtige barokke zijaltaren.
De Neobarokke preekstoel is ook uw aandacht waard. Het meesterlijke houtsnijwerk van J.-B. Van Hool en J.-F. Van Geel (1821) verbeeldt de roeping van de patroonheilige Andreas en diens broer, apostel Petrus. Beide vissers worden te midden van hun werk door Jezus gevraagd om Hem te volgen en voortaan 'mensenvisser' te zijn. Zonder dralen, maar nog vol verbazing over zo’n oproep verlaten zij hun netten. De realistische weergave van de personages met hun vangst en hun werkmateriaal (met zelfs netten!!) is bijzonder geslaagd.
Let ook op het bijzondere zilveren reliekschrijn van 36 Heiligen.
Er staat ook een beeld van een serene Petrusfiguur door Artus Quellin I uit 17de eeuw. Dit beeldt Petrus uit, geplaagd door gewetenswroeging omdat hij Jezus had verloochend.
Tenslotte zijn ook de glasramen met het gebrandschilderd glas bijzonder fraai.
Dirk Milis: 'Schitterend barok hoogaltaar!'
Français English
   |